Article Template

You can download Article Word Template.

Download Template
Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting
All Journal

You can find all our journals list at below link.

Journals List

Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinde Eğitim Programı Okuryazarlık ve Öğretim Yeterlik Düzeyleri

International Journal of Humanities and Art Researches Associate Professor Dr. Ersin Şahin Special Issue Pages: [11-26]
Araştırmacı. Umut GÜLPEK ; Prof.Dr.. Şenay ŞAHİN


It is up to educational institutions and teachers to train individuals who have the ability to use the information open to everyone through a filter and use it correctly and appropriately (Özpolat, 2010). For this reason, although education is individualized and differentiated (Şenyurt ve Önal, 2019), it is a planned action that should attach importance to raising individuals who can solve problems, learn to learn, have strong interpersonal communication, are prone to cooperation, and have national values and a global perspective (Parlar, 2012). Within the framework of these actions, education programs are also the basis of education systems designed to train people with the characteristics needed by the society in a planned manner. According to Alsubaie (2016), education programs should show continuity, not static, in order to be representative of change. This continuity is carried out by the teachers who are the main implementers of the program. For this reason, it is very important for teachers to develop their awareness of how they perceive the curriculum and how they can transform it into practice.

This concept, also known as program literacy, has been defined differently in the literature. According to Akınoğlu and Doğan (2012), curriculum literacy, which is thought to make significant contributions to education. For Karagülle, Varki and Hekimoğlu (2019), it is an equipment that combines theory and practice, facilitates the realization of gains, and can increase the benefits of training plans to be made.

Particularly in the literature, it is seen that limited research has been conducted on physical education and sports teachers and pre-service teachers' awareness of curriculum literacy and determining their teaching proficiency levels. In this study, first of all, physical education and sports teachers and teacher candidates' education program literacy levels and physical education teaching proficiency levels will be examined. Finally, it will be examined whether there is a relationship between physical education and sports teachers and teacher candidates' educational program literacy and physical education teaching proficiency levels.

The sample of the study consists of a total of 234 participants, 128 of which are active physical education and sports teachers in Bursa and 106 teacher candidates continuing their education in Uludağ University Physical Education and Sports Department. In order to determine the literacy proficiency levels of Physical Education and Sports Teachers and teacher candidates, the "Educational Program Literacy Scale" (EPOYS) developed by Bolat (2017) and consisting of 29 items was used. In order to determine the physical education teaching proficiency levels of Physical Education and Sports Teachers and teacher candidates, the “Physical Education Teaching Competency Scale (PEÖYÖ)” developed by Humpries, Hebert, Daigle and Martin (2012) and adapted to the conditions of our country by Erbaş, Varol and Ünlü (2014) was used. The scales were delivered to the teachers online, and the pre-service teachers filled the scales in the university campus.

There was no difference between teachers’ and teacher candidates’ mean scores of EPOYÖ total (????232=-,459, p=.646), reading (????232=-,661, p = .509) and writing (????232=-,227, p=.821) sub-dimensions. Teachers’ and teacher candidates’ total scores of BEÖYÖ (????232=-2,285; p <.05), proficiency in applying scientific knowledge in physical education (????232-2,037;.05), teaching proficiency about appropriate skill level (????232=-4,257; p<.05), differences proficiency in explanations (????232=-3,338; p<.05) and proficiency in assessment scores (????232=-2,587; p<.05) differed significantly. When these sub-dimension scores and BEÖYÖ scores of the teachers were compared with the teacher candidates, it was seen that they had statistically significantly more adequate teaching skills.

When the scale scores were compared in terms of gender groups, the EPOYÖ (????83= 0,249, p =.804) and BEÖYÖ (????83=-1,144; p = .256) scores of female physical education and sports teachers and teacher candidates were found to be similar. In male teachers and teacher candidates, while EPOYÖ (????147=-0,779, p =.477) scores were similar, there was a difference in the BEÖYÖ (????147=-2,004; p=.047) scores. Accordingly, it is seen that male physical education and sports teachers' teaching competencies are higher than male teacher candidates.It was also examined whether the academic success of the teacher candidates and their participation in the professional experience application had an effect on the scale scores. It was found that the academic success of the teacher candidates caused a significant difference on the EPOYÖ (F3,101= 3.425; p <.01) scores. Finally, it was observed that there was a statistically significant positive correlation between physical education and sports teachers and teacher candidates' total EPOYÖ scores and total BEÖYÖ scores, and between all sub-dimensions of both scales.

The educational program literacy levels of physical education and sports teachers and teacher candidates were found to be “quite good”. It can be said that male teachers consider themselves more competent than male teacher candidates.The most significant difference among the teacher candidates with four different academic achievements is between the teacher candidates with an average of 2.00-2.50 and 3.50-4.00. This finding supports the opinion of Kana, Elif, Kana ve Elkıran (2018) that as the academic achievement of teacher candidates increases, their program literacy levels increase. For this reason, it can be said that the candidates who are more successful in the physical education and sports teaching department will be better program literate. It has been determined that the program literacy levels and teaching proficiency levels of physical education and sports teachers do not differ significantly according to their professional seniority. As a matter of fact, according to the results of the research conducted by Aslan and Gürlen (2019), it was determined that the curriculum literacy levels of the teachers did not differ significantly according to the length of service years in the profession. A high level of positive correlation was found between program literacy and teaching proficiency levels and between all sub-dimensions . According to this result, it can be said that curriculum literacy and teaching proficiency skills of both teachers and teacher candidates are related to each other, and a potential proficiency problem in any of these dimensions can directly affect the other skill area.


Bu araştırmanın amacı beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının eğitim programı okuryazarlık düzeylerinin ve beden eğitimi öğretim yeterlik düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-18 eğitim öğretim dönemi içinde Uludağ Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bölümündeki 106 (%45,3) öğretmen adayı ile Bursa ili merkez ilçelerindeki ilk ve ortaokullarda çalışan 128 (%54,7) beden eğitimi ve spor öğretmeni olmak üzere toplam 234 katılımcı oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak, eğitim programı okuryazarlığı ölçeği ile beden eğitimi öğretim yeterliği ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde kategorik değişkenler için Bağımsız Örneklem T testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), ölçeklerden alınan puanlar arasındaki korelasyon analizinde ise Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre, Beden eğitimi ve spor öğretmenleri ile öğretmen adaylarının eğitim programı okuryazarlık düzeyleri “oldukça iyi” bulunmuştur. Erkek öğretmenlerin erkek öğretmen adaylarına göre kendilerini daha yeterli gördükleri söylenebilir.

Beden eğitimi ve spor öğretmenlerin hem eğitim programı okuryazarlık düzeyleri hem de beden eğitimi öğretim yeterlik düzeyleri arasında mezun olunan bölüm değişkenine göre anlamlı fark belirlenirken(p>0.001) beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının ise eğitim programı okuryazarlık düzeyleri arasında akademik başarılarına göre istatistiksel düzeyde anlamlı farklılık belirlenmiştir(p>0.001). Dört farklı akademik başarıya sahip öğretmen adayları arasında en anlamlı fark 2.00-2.50 ve 3.50-4.00 ortalamaları ile öğretmen adayları arasındadır. Bu nedenle beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümünde daha başarılı olan adayların program okuryazarlığının daha iyi olacağı söylenebilir.

Ayrıca beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin beden eğitimi öğretim yeterlik puanları ile mesleki kıdem değişkeni arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülürken (r=0.001) öğretmen adaylarında ise eğitim programı okuryazarlık düzeyleri ile akademik başarı düzeyi değişkeni arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir(r=0.001). Program okuryazarlığı ile öğretim yeterlik düzeyleri arasında ve tüm alt boyutlar arasında yüksek düzeyde pozitif korelasyon bulunmuştur. Bu sonuca göre hem öğretmenlerin hem de öğretmen adaylarının program okuryazarlığı ve öğretmenlik yeterlik becerilerinin birbiriyle ilişkili olduğu ve bu boyutlardan herhangi birinde yaşanabilecek bir yeterlik sorununun diğer beceri alanını doğrudan etkileyebileceği söylenebilir.

physical education, sports, curriculum literacy, teaching efficacy
Anahtar Kelimeler:
beden eğitimi ve spor, eğitim programı, program okuryazarlığı, beden eğitimi öğretim yeterliği


AB Kadir, M. A. (2018). An inquiry into critical thinking in the Australian curriculum: examining its conceptual understandings and their implications on developing critical thinking as a “general capability” on teachers’ practice and knowledge. Asia Pacific Journal of Education, 38(4), 533-549.

Akınoğlu, O. ve Doğan, S. (2012). Eğitimde program geliştirme alanına yeni bir kavram önerisi: Program okuryazarlığı. 21. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, 12-14.

Alsubaie, M. A. (2016). Curriculum Development: Teacher Involvement in Curriculum Development. Journal of Education and Practice, 7(9), 106-107.

Aslan, S. (2019). An Analysis of Prospective Teachers' Curriculum Literacy Levels in Terms of Reading and Writing. Universal Journal of Educationa lResearch, 7(4),973-979.

Aslan, S. ve Gürlen, E. (2019). Üç boyutlu sanal öğrenme ortamında 5. Sınıf düzeyinde kesirlerin öğretimi: Second life örneği. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 171-186.

Balay, R. (2004). Küreselleşme, bilgi toplumu ve eğitim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(2), 61-82.

Bharvad, A. J. (2010). Curriculum evaluation. International Research Journal, 1(12),72-74.

Bolat, Y. (2017). Concept of curriculum literacy and curriculum literacy scale. International Periodical for the Languages. Literature and History of Turkish or Turkic, 12(18),121-138.

Boote, D. N. (2006). Teachers’ Professional discretion and the curricula. Teachers and Teaching: Theory and practice, 12(4),461-478.

Bümen, N. T. (2019). Türkiye’de Merkeziyetçiliğe Karşı Özerklik Kıskacında Eğitim Programları: Sorunlar ve Öneriler. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(1), 175-185.

Büyükkaragöz, S.S. ve Cuma Çivi (1997). Genel Öğretim Metotları. İstanbul: Öz Eğitim Yayınları.

Çetinkaya, S. ve Tabak, S. (2019). Öğretmen adaylarının eğitim programı okuryazarlık yeterlilikleri. On Dokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(1), 296-309. DOI:

Demirci, P. T., Çınar, İ. ve Demirci, N. (2014). Sınıf öğretmenlerinin özel eğitime gereksinim duyan öğrencilerde beden eğitimi ders programından ve kaynaştırma eğitiminden kaynaklanan sorunlarının incelenmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2014(2),136-150.

Demirhan, G., Bulca, Y., Altay, F., Şahin, R., Güvenç, A., Aslan, A., ... ve Açıkada, C. (2008). Beden eğitimi öğretim programları ve programların yürütülmesine ilişkin paydaş görüşlerinin karşılaştırılması. Spor Bilimleri Dergisi, 19(3), 157-180.

Edginton, C. R., Mingkai, C. ve Demirhan, G. (2010). Beden eğitimi ve sağlık: yeni bir küresel görüş birliği. Spor Bilimleri Dergisi, 21(3), 122-128.

Erbaş, M. K., Varol, Y. K. ve Ünlü H. (2014). Beden Eğitimi Öğretim Yeterliliği Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 16-27.

Erdem, C. ve Eğmir, E. (2018). Öğretmen adaylarının eğitim programı okuryazarlığı düzeyleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 123-138.

Gelen, İ. (2017). P21-Program ve öğretimde 21. yüzyıl beceri çerçeveleri (ABD Uygulamaları). Disiplinler arası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 15-29.

Gömleksiz, M. N. ve Erdem, Ş. (2018). Eğitim Fakültesi ve PFE Programına Kayıtlı Öğretmen Adaylarının Eğitim Programı Okuryazarlığına İlişkin Görüşleri, Jass Studies-The Journal of Academic Social Science Studies, Doi number :,Number: 73 Winter 2018, p. 509-529.

Green, B. (2009). A Literacy project of our Own. English in Australia, 44(3), Retrieved April 25, 2012

Humphries, C. A., Hebert, E., Daigle, K. ve Martin, J. (2012). Development of a physical education teaching efficacy scale. Measurement in Physical Education and Exercise Science, 16(4), 284-299.

İlgar, Ş. (2017). Öğretmen adaylarının özel gereksinimli öğrencilerle ilgili farkındalığının incelenmesi (İÜ Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi örneği). HAYEF Journal of Education, 14(1), 313-338.

Kana, F., Elif, A., Kana, H. Z., ve Elkıran, Y. M. (2018). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Eğitim Programı Okuryazarlık Düzeyleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 80(6), 233-245

Kangalgil, M. (2014). Beden eğitimi öğretmenlerinin özel alan yeterliklerine katılma ve sahip oluş derecelerinin incelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 25(2), 94-103.

Karacaoğlu, Ö. C. ve Acar, E. (2010). Yenilenen Programların Uygulanmasında Öğretmenlerin Karşılaştığı Sorunlar . Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 45-58.

Karagülle, S., Varki, E. ve Hekimoğlu, E. (2019). An investigation of the concept of program literacy in the context of apllicability and functionality of educational program. Journal of Educational Reflections, 3(2),85-97.

Mirzeoğlu, A. D., Yaralı, S. S., Çoknaz, D. ve Özmen, S. (2019). Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinin Gözünden Dersleri ve Meslekleri (Sakarya Örneği). Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 24(2),111-131.

Namlı, A., Temel, C. ve Güllü, M. (2017). Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi dersine ilişkin ürettikleri metaforlar. Kastamonu Education Journal, 25(2).

Önal, İ. (2010). Tarihsel Değişim Sürecinde Yaşam Boyu Öğrenme ve Okuryazarlık: Türkiye Deneyimi. Bilgi Dünyası, 11(1), 101-121.

Özcan, G., Mirzeoğlu, A. D. ve Çoknaz, D. (2016). Öğrenci gözüyle beden eğitimi ve spor dersi ve öğretmeni. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1).

Özkan, H. H. (2016). An Analysis of Teachers' Opinions about Their Knowledge of Curriculum Terms Awareness. Universal Journal of Educational Research, 4(7), 1601-1613.

Özpolat, V. (2010). Toplumsal Değişime Dinamiklerinin Eğitim ve Öğretmenlik Mesleği Üzerindeki Etkileri. Değerler Eğitimi Dergisi, 8(20), 147-167.

Parlar, H. (2012). Bilgi toplumu, değişim ve yeni eğitim paradigması. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4).

Stabback, P. (2016). What Makes a Quality Curriculum? In-Progress Reflection No. 2 on" Current and Critical Issues in Curriculum and Learning". UNESCO International Bureau of Education.

Sural, S. ve Dedebali N. C. (2018). A study of curriculum literacy and information literacyl evels of teacher candidates in department of social sciences education. European Journal of Educational Research, 7(2), 303-317. doi: 10.12973/eu-jer.7.2.303.

Şenyurt, Ö. ve Önal, H. İ. (2019). Türk Millî Eğitim Sisteminde Bilgi Okuryazarlığı: Politikalar, Öğretim Programları, Öğretmenler ve Öğrenciler Üzerine Bir Araştırma. Bilgi Dünyası, 20(1), 25-63.

Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2001). SAS for Windows workbook for Tabachnick and Fidell: using multivariate statistics. (No Title).

Taylor, M. W. (2010). Replacing the" teacher-proof" curriculum with the" curriculum-proof" teacher: Toward a more systematic way for mathematics teachers to interact with their text boks (Doctoral dissertation, Stanford University).

Taylor, M. W. (2013). Replacing the ‘teacher-proof’ curriculum with the ‘curriculum-proof’ teacher: Toward more effective interactions with mathematics text books. Journal of Curriculum Studies, 45(3), 295-321.

Tilbury, D. ve Wortman, D. (2006). Whole School Approaches to Sustainability. In Lee, J. & Williams,M. (Eds.). (2006). Environmental and Geographical Education for Sustainability: Cultural Contexts (pp. 95–107). New York: Nova Science Publishers Inc

Varol, S. ve Türkmen, M. (2017). Beden Eğitimi Öğretmeni Adayı Son Sınıf Öğrencilerinin Beden Eğitimi Öğretim Yeterlilik Algı Düzeylerinin Belirlenmesi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 3(2), 330-342.

Wyatt-Smith, C. ve Cumming, J. (2003). Curriculum Literacies: expanding domains of assessment, Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 10(1), 47 – 59.

Yalız, D. (2005). Beden eğitimi ve spor öğretmenliği programında alan bilgisi derslerinde amaçların gerçekleşme düzeyi (Master'sthesis, Anadolu Üniversitesi).

Yusof, S. M., Zainuddin, D. S. ve Hamdan, A. R. (2017). Teachers’ Experience in Curriculum Implementation: An Investigation on English Language Teaching in Vocational Colleges in Malaysia. Sains Humanika, 9(4-2).

Submitted at: 2023-08-18 21:29:34
Accepted at: 2023-08-19 13:42:57
To Journal: Associate Professor Dr. Ersin Şahin Special Issue

Author Details:
Umut ,GÜLPEK ORCID:0000-0001-9432-9391 Uludağ Üniversitesi, Beden Eğitimi Ve Spor Doktora Programı Öğrencisi
Şenay ,ŞAHİN ORCID:0000-0002-9221-0616 Uludağ Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Antrenörlük Eğitimi Bölümü, Öğretim Üyesi

To Reference: GÜLPEK, Umut , ŞAHİN, Şenay (2023), Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinde Eğitim Programı Okuryazarlık ve Öğretim Yeterlik Düzeyleri. International Journal of Humanities and Art Researches,Ağustos 2023, Issue:1, Volume:8, Pages:11-26

Viewed: 364 Downloaded: 232