INTERNATIONAL JOURNAL OF HUMANITIES AND ART RESEARCH
INTERNATIONAL JOURNAL OF HUMANITIES AND ARTS RESEARCH, Academic Journal, Art, Research
Article Template

You can download Article Word Template.

Download Template
Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting
Link
All Journal

You can find all our journals list at below link.

Journals List

Peşkir (Towel) Wovens Made By Ballıpınar Village Pomaks

International Journal of Humanities and Art Researches Bahar Dönemi 2023 Pages: [14]
Doç.Dr.. Zeynep Balkanal
DOI: https://doi.org/ 10.5281/zenodo.7727937

Abstract


Peşkir (towel) weavings, whose functionality was at the forefront in the past, gave the best examples of hand weaving. Peşkir (towel) weavings have found a wide area of use in daily life from palaces to public tables within the framework of tradition and custom in Turkish culture. In the field research carried out in the village of Ballıpınar, napkins, carpets, rugs, bags, saddlebags, various embroideries, braids, embroidered headscarves and clothes that the local people used to wear, etc. were found. handicraft example has been reached. Peşkir (towel) weavings, which are the original samples woven by the local people in the past, were chosen as the research subject. The general purpose of the research; The aim of this study is to determine the materials used in peşkir (towel) weavings produced by Ballıpınar Village Pomaks in Balıkesir Province, Erdek District, their technical properties, color and composition properties, the tools and equipment used in their construction and their usage properties and to bring them to the literature. Documenting these products obtained during the field research carried out in the region and transferring them to future generations is also one of the aims of the research. In order to collect the data in the research, one-to-one interviews were made with the local people and photographs were taken to document the towel weaving. The material used in peşkir (towel) weaving, technical features, purpose of construction and use, tools and equipment used in its production, etc. information has been recorded. Written literature on the subject was searched to be used in the writing phase of the research. Peşkir (towel) weavings, which have a special importance in Turkish handicrafts and are included in the scope of the research, are found in the dowry of every young girl in almost every house in the region. All of the peşkir (towel) weavings examined were produced from cotton yarn and plain weave. Since the looms used in the past were double-framed, the peşkir (towel) weavings in the region were produced in the bezayağı weaving technique. Patterns made on two opposite short sides of peşkir (towel) weavings are woven in various colors with cotton yarn and additional scarf in the form of sprinkling or scrolling. Patterns are created with the addition of weft, as in ribs knitting. During the field research, a large number of samples made in the same design were found. The technical and compositional properties of the different patterned peşkir (towel) weavings in the region and included in the research are presented in the research. This study, which was prepared in order to bring the peşkir (towel) weavings in the region to the literature, is important in terms of transferring them to future generations.

Özet


Geçmişte işlevselliği oldukça ön planda olan peşkir dokumalar el dokumacılığının en güzel örneklerini vermiştir. Peşkir dokumalar, Türk kültüründe gelenek ve görenek çerçevesinde günlük yaşamda saraylardan halk sofralarına geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Ballıpınar Köyünde yapılan alan araştırmasında peşkir, halı, kilim, torba, heybe dokumalar, çeşitli işlemeler, örgüler, oyalı-işlemeli başörtüleri ve yöre halkının eskiden giymiş olduğu kıyafetler vb. el sanatları örneğine ulaşılmıştır. Yöre halkının geçmişte dokuduğu orijinal örnekler olan peşkir dokumalar araştırma konusu olarak seçilmiştir. Bu araştırmanın genel amacı; Balıkesir İli Erdek İlçesi Ballıpınar Köyü Pomakları tarafından üretilmiş peşkir dokumalarında kullanılan malzeme, teknik özellikleri, renk, araç-gereç, kullanım amacı vb. özelliklerini belirlemek ve literatüre kazandırmaktır. Yörede yapılan alan araştırması sırasında elde edilen bu ürünleri belgeleyerek gelecek kuşaklara aktarmak da araştırmanın amaçlarındandır. Araştırmada verileri toplamak için yöreye gidilerek, yöre halkı ile birebir görüşmeler yapılmış ve peşkir dokumalarının belgelenmesi için fotoğrafları çekilmiştir. Peşkir dokumalarda kullanılan malzeme, teknik özellikler, yapım ve kullanım amacı, yapımında kullanılan araç-gereçler vb. hakkında bilgiler kaydedilmiştir. Araştırmanın yazım aşamasında kullanılmak üzere konu ile ilgili yazılı literatür taranmıştır. Türk el sanatları içerisinde ayrı bir önem taşıyan ve araştırma kapsamına alınan peşkir dokumalar yörede hemen her evde her genç kızın çeyizinde bulunmaktadır. İncelenen peşkir dokumaların tümü pamuk ipliğinden ve bezayağı dokuma ile üretilmiştir. Eskiden kullanılan tezgahlar iki çerçeveli olduğu için yörede bulunan peşkir dokumalar bezayağı dokuma tekniğinde üretilmiştir. Peşkir dokumaların karşılıklı iki kısa kenarına yapılan desenler çeşitli renklerde pamuk ipliği ile ilave atkı ile serpme ya da kaydırma şeklinde dokunmuştur. Ribs örgüsünde olduğu gibi atkı ilavesi ile desenler oluşturulmuştur. Yapılan alan araştırması sırasında aynı desende yapılmış çok miktarda örneğe rastlanmıştır. Yörede bulunan ve araştırma kapsamına alınan farklı desendeki peşkir dokumaların teknik ve kompozisyon özellikleri araştırmada sunulmuştur. Yörede bulunan peşkir dokumaların literatüre kazandırılması amacıyla hazırlanan bu çalışma gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem arz etmektedir.


Keywords:
Handicrafts, Peşkir (Towel), Shuttle Weaving, Pomak, Ballıpınar Village
Anahtar Kelimeler:
El Sanatları, Peşkir (Havlu), Mekikli Dokuma, Pomak, Ballıpınar Köyü

References


Balkanal, Z. (2018). Göynük Belediyesi Yöresel El Sanatları Eğitim Merkezi’nde Üretilen Göynük Tokalı Örtmeleri, UMTEB – 3 3rd International Congress on Vocational and Technical Sciences. ISBN: 978-605-7510-50-1. İksad Uluslararası Yayınevi, Cilt: 3, Gaziantep, 21-22 Haziran 2018. ss. 1947-1958.

Balkanal, Z. (2018). Pomaklar Diyarı Erdek Ballıpınar Köyü Çeyiz Geleneği ve Çeyizlerde Görülen El Sanatı Ürünleri, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Uluslararası Bandırma ve Çevresi Sempozyumu (UBS’18), Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Yayınları (Sertifika No: 40258) Yayın No: 2, Balıkesir-Bandırma, 17-19 Eylül 2018, ss. 451-468.

Balkanal, Z. (2019). Geleneksel Türk El Sanatları ile Kültür Turizmi ve Ekoturizm İlişkisi, Yerel Kalkınma Sempozyumu YEKAS'18. 18-19 Ekim 2018, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu. ISBN: 978-605-281-145-0, e-ISBN: 978-605-281-146-7, 1.Baskı Ocak, 2019, İstanbul, ss. 99-112.

Barışta, H. Ö. (1999). Osmanlı İmparatorluğu Dönemi Türk İşlemeleri, Ankara: Kültür Bakanlığı.

Koçu, R. E. (1967). Türk Giyim Kuşam ve Süslenme Sözlüğü, Ankara: Sümerbank Kültür Yayınları.

Özcan, S. (2013). Pomak Kimliği, Edirne: Ceren Yayıncılık.

Soysaldı, A. ve Balkanal, Z. (2011). Burdur’da Yapılan Bir El Dokuması “İbecik Bezi”, III. Uluslararası Türk El Dokumaları (Tekstil) ve Gelenekli Sanatlar Kongresi, Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Merkezi Başkanlığı Yayınları, Konya, ss. 149-156.

Soysaldı, A. (2013). Göynük’te Tokalı Örtme ve Peşkir Dokumacılığı, Göynük El Sanatları Paneli, El Sanatlarının Geliştirilmesi ve Üretime Kazandırılması Çalıştayı Bildirileri, 16-17 Temmuz 2010, Bolu-Göynük, Göynük Belediyesi Yayınları No: 2, 2013, ss. 47-65.

İnternet Kaynakları

Akpınarlı, H. F. ve Çoban, M. G. Ç. (2021). Kumaş Dokumacılığının Anadolu’daki Coğrafi Dağılımı. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 78, ss. 285–303.

E.A.: https://www.idildergisi.com/makale/pdf/1608671525.pdf, E.T. 04.08.2022.

Akpınarlı, H. F. ve Üner, İ. (2019). Geleneksel Tekstillerin Özellikleri ve Çeşitleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 34, ss. 133-145.

E.A.: https://www.idildergisi.com/makale/pdf/1558418084.pdf, E.T. 24.11.2022.

Aksoy, E. (2016). Elazığ Baskil Bezi, 7. Uluslararası İstanbul Tekstil Konferansı, İstanbul.

Bakırcılar, N. A. (2011). Dünden Bugüne Pomaklar. Türk Yurdu Dergisi, Yıl: 100, Sayı: 292, ss. 269-273.

E.A.: https://www.turkyurdu.com.tr/yazar-yazi.php?id=1808#:~:text=Rodop%20Da%C4%9Flar%C4%B1nda%20ya%C5%9Fayan%20Pomaklar%C4%B1n%20ya%C5%9Fad%C4%B1%C4%9F%C4%B1,Makedonya%20ve%20T%C3%BCrkiye'de%20ya%C5%9Famaktad%C4%B1rlar, E.T. 03.08.2022.

Eraslan, I. ve Atalayer, G. (2013). Anadolu'da ¨Alaca¨ Üzerine Bir Karşılaştırma. Akdeniz Sanat Dergisi, Cilt: 6, Sayı: 11, ss. 251-263.

E.A.: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/275448, E.T. 24.11.2022.

Hekim, F. I. (2018). Anadolu’daki Desen Atkılı Yöresel Dokumaların Desenlendirme Tekniklerinin İncelenmesi, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.

E.A.: https://openaccess.marmara.edu.tr/items/e78d2e14-7689-44a9-bd73-8662d1796117, E.T. 04.09.2022.

Memişoğlu, H. (2007). Pomaklar. TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt: 34, İstanbul, ss. 320-322.

E.A.: https://islamansiklopedisi.org.tr/pomaklar, E.T. 03.08.2022.

Özlem, K. (2020). Bulgaristan Pomaklarının Kimliğinin Tarihsel Süreç İçerisinde Dönüşümü ve Bulgaristan’ın Pomak Politikaları. Türk Dünyası Araştırmaları, Cilt: 125, Sayı: 246, ss. 167-192.

E.A.: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1167819, E.T. 03.08.2022.

Özyalvaç, Ş. P. (2019). Arşiv Belgelerinde Peşkir ve Peşkir Türleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 12, Sayı: 63, ss. 518-528.

E.A.: http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3250, E.T. 01.08.2022.

Pelin, M. (2021). Edirne’de Pomak Doğum Ȃdetleri Üzerine Bir İnceleme. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (24), ss. 755-770.

E.A.: /https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1974356, E.T. 03.08.2022.

Soysaldı, A. (2010). Bolu-Göynük Tokalı Örtmeleri. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 3 (5), ss. 150-163.

E.A.: https://dergipark.org.tr/tr/pub/mahder/issue/36213/409895, E.T. 04.08.2022.

Tansuğ, S. (2003). Dokumanın Hası Peşkir, Skylife, 22 (239), ss. 82-92.

E.A.: http://promotion.turkishairlines.com/documents/thy/skylife/archive/tr/2003_6/konu8.htm#1, E.T. 05.09.2022.

Tüm Cebeci, D. (2019). Peşkir ve Mahrama Dokumalarının Sinop El Dokumacılığındaki Yeri. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 61 (2019 Eylül) ss. 1187- 1198.

E.A.: https://www.idildergisi.com/makale/pdf/1558418084.pdf, E.T. 04.08.2022.

Türkçe Sözlük, E.A.: https://sozluk.gov.tr/ E.T. 10. 09.2022.

https://www.nufusune.com/147743-balikesir-erdek-ballipinar-mahallesi-nufusu#:~:text=BALLIPINAR%20mahallesi%20n%C3%BCfusu%20(%20beldesine)%20ba%C4%9Fl%C4%B1,Erkek%2C%20208'si%20Kad%C4%B1nd%C4%B1r.www.nufusune.com. E.T. 02.09.2022.

https://www.nufusune.com/balikesir-nufusu, E.T. 09.10.2022.

Kaynak Kişiler

KK1 Şükran Doğrul-Ballıpınar Köyü-45 Yaşında

KK2 Necmiye Gürler-Ballıpınar Köyü-74 Yaşında

KK3 Fatma Kaya-Ballıpınar Köyü-28 Yaşında

KK4 Beyrin Katılmış-Ballıpınar Köyü-40 Yaşında

KK5 Seda Kırcı-Ballıpınar Köyü-30 Yaşında

KK6 Fatma Kırcı-Ballıpınar Köyü-64 Yaşında

KK7 Gülsüm Katılmış-Ballıpınar Köyü-45 Yaşında


Submitted at: 2023-03-13 22:31:02
Accepted at: 2023-03-14 19:36:43
To Journal: Bahar Dönemi 2023

Author Details:
Zeynep ,Balkanal ORCID:0000-0003-4967-4164 Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Geleneksel Türk Sanatları Bölümü

To Reference: Balkanal, Zeynep (2023), Peşkir (Towel) Wovens Made By Ballıpınar Village Pomaks. International Journal of Humanities and Art Researches,Mart 2023, Issue:1, Volume:8, Pages:14

Viewed: 528 Downloaded: 374