Theatre is not merely an aesthetic form of representation confined to the stage; rather, it constitutes a dynamic field of meaning production that remains in constant interaction with the historical, social, and ideological contexts in which it is created. Consequently, both dramatic texts and the academic studies produced around them gain significance when examined alongside the political climates, cultural transformations, and intellectual debates of their respective periods. Within the context of Turkish theatre, Memet Baydur occupies a distinctive position as a playwright who persistently engaged with the social ruptures of the post-1980 era, the crisis of intellectual identity, and the fragmentation of everyday life, while simultaneously experimenting with dramatic form and structure. His plays, characterized by their dramaturgical complexity and rich historical and ideological references, have generated sustained academic interest over several decades. Despite this ongoing scholarly attention, the body of academic work on Memet Baydur has largely remained fragmented. Existing studies tend to focus on individual plays, specific themes, or limited analytical perspectives, without offering a comprehensive overview of how the literature itself has developed over time. Issues such as the temporal distribution of studies, the predominance of certain publication types, the platforms through which research circulates, and the methodological or theoretical tendencies shaping the field have not previously been examined within a systematic literature review framework. This absence points to a significant gap in the field: while Baydur’s plays have been repeatedly analysed, the academic production surrounding them has not been critically mapped as a whole. Against this backdrop, the present study aims to provide a comprehensive literature review of academic publications on Memet Baydur’s plays produced in Türkiye between 1990 and 2025. The primary objective of the study is to make visible the quantitative growth, content orientations, and methodological tendencies of Baydur-focused scholarship. More specifically, the research seeks to identify the periods in which academic interest intensified, the types of publications through which this interest was articulated, and the dominant analytical approaches employed by researchers. In doing so, the study also aims to reveal underrepresented research areas and methodological gaps within the existing literature.
Methodologically, the study is based on a descriptive and quantitative literature review design supported by content analysis and classification. Academic publications focusing on Memet Baydur were identified through systematic searches conducted in the National Thesis Center of the Council of Higher Education (YÖK), TR Dizin, and DergiPark databases. The dataset consists of postgraduate theses (master’s and doctoral) and peer-reviewed journal articles published between 1990 and 2025. Other publication formats, such as books and book chapters, were excluded from the scope of the study due to issues related to standardization, indexing consistency, and peer-review verification. Each publication included in the dataset was examined in terms of its publication year, publication type, indexing status, and primary analytical orientation. For analytical purposes, the publications were categorized into several content-based groups, including dramaturgical analysis/textual analysis, historical and ideological readings, historical review, thematic analysis, comparative studies, absurd theatre-oriented approaches, staging and performance practices, feminist readings, and indirect references. In cases where a study employed multiple perspectives, the dominant analytical focus was taken as the primary classification criterion. This systematic categorization allowed for both cross-sectional and longitudinal analyses of trends within the literature.
The findings of the study demonstrate a clear quantitative increase in academic publications on Memet Baydur beginning in the 2010s, marking this decade as a turning point in the development of Baydur scholarship. While early studies in the 1990s and 2000s were relatively limited in number and primarily thesis-based, the post-2010 period shows a notable expansion, particularly in peer-reviewed journal articles. Overall, the literature is largely shaped by master’s theses and journal articles, with doctoral-level research remaining comparatively scarce. In terms of content orientation, the results reveal that dramaturgical analysis and historical-ideological readings constitute the two dominant analytical axes within the literature. Studies in these categories focus either on the internal structures of Baydur’s plays -such as narrative organization, dramatic techniques, and “play within a play” strategies- or on situating the plays within the broader socio-political context of post-1980 Türkiye, including themes such as the 1980 military coup, intellectual alienation, and public life under authoritarian conditions. In contrast, approaches centred on staging, directing, acting performance, and feminist analysis are found to be significantly underrepresented. This imbalance points to a strong text-centred research tradition, while the performative and practice-based dimensions of Baydur’s theatre remain largely unexplored. Furthermore, the analysis indicates meaningful differences across publication types and indexing categories. Journal articles tend to concentrate on narrowly defined analytical problems, particularly dramaturgical and historical-ideological issues, whereas postgraduate theses display greater thematic breadth and methodological diversity. These differences suggest that research orientations are shaped not only by scholarly interest but also by the expectations and structural constraints of different academic publication formats.
In conclusion, this study offers the first systematic mapping of academic research on Memet Baydur’s plays, providing a structured overview of the literature’s development, dominant tendencies, and existing gaps. By making visible both the strengths and limitations of Baydur-focused scholarship, the study contributes to theatre studies by establishing a reference framework for future research. It also underscores the need for more diversified approaches, particularly those engaging with performance practices, interdisciplinary perspectives, and doctoral-level research. In this sense, the study not only documents the current state of the literature but also opens new pathways for rethinking Memet Baydur’s theatre within both national and international academic contexts.
Bu çalışma, Türk tiyatrosunun önemli yazarlarından Memet Baydur’un oyunlarına yönelik Türkiye’de 1990-2025 yılları arasında üretilmiş akademik yayınları bütüncül bir çerçevede inceleyerek, Baydur literatürünün niceliksel gelişimini, yöntemsel yönelimlerini ve içerik tercihlerini görünür kılmayı amaçlamaktadır. Buna karşın, Memet Baydur üzerine gerçekleştirilen akademik çalışmaların zamansal seyri, yayın türleri, dizin dağılımları ve baskın kuramsal yaklaşımlarını birlikte ele alan sistematik bir alan yazın değerlendirmesinin literatürde bulunmadığı görülmektedir. Bu eksiklikten hareketle çalışma, Baydur’a yönelik akademik ilginin hangi dönemlerde yoğunlaştığı, hangi yayın mecraları üzerinden dolaşıma girdiği ve hangi akademik eksenler etrafında şekillendiği sorularına yanıt aramaktadır. Araştırma kapsamında, Baydur üzerine yayımlanmış lisansüstü tezler ile hakemli dergi makaleleri YÖK Ulusal Tez Merkezi, TR Dizin ve DergiPark veri tabanları üzerinden taranmış; elde edilen veriler nicel dağılım analizi, betimsel alan yazın incelemesi ve içerik sınıflandırmasına dayalı bir yöntemle değerlendirilmiştir. Yayınlar; yıllara göre dağılım, yayın türleri, dizin bilgileri ve içerik/yaklaşım kategorileri temelinde sistematik biçimde sınıflandırılmıştır. Elde edilen bulgular, Memet Baydur oyunlarına yönelik akademik üretimin özellikle 2010’lu yıllardan itibaren belirgin bir artış gösterdiğini; literatürün büyük ölçüde yüksek lisans tezleri ve hakemli dergi makaleleri üzerinden şekillendiğini ortaya koymaktadır. İçerik analizi sonuçları, akademik yaklaşımların ağırlıklı olarak Dramaturjik Çözümleme/Metin Analizi ile Tarihsel ve İdeolojik İnceleme ekseninde yoğunlaştığını; buna karşılık Sahneleme, Reji, Oyunculuk Pratiği ve Feminist İnceleme gibi tiyatronun uygulama ve toplumsal cinsiyet boyutlarını merkeze alan çalışmaların sınırlı düzeyde temsil edildiğini göstermektedir. Ayrıca yayın türleri, dönemler ve dizinler arasında içerik tercihleri bakımından anlamlı farklılaşmalar tespit edilmiştir. Bu çalışma, Memet Baydur’a yönelik akademik yayın üretimini ilk kez sistematik ve karşılaştırmalı bir çerçevede ele alarak, literatürdeki eğilimleri ve boşlukları görünür kılması bakımından tiyatro araştırmalarına katkı sunmakta; Baydur ve oyunları üzerine yapılacak gelecekteki çalışmalar için yönlendirici bir referans noktası oluşturmayı hedeflemektedir.
Ada, U., ve Karagöz, B. (2022). Publications in the Field of Theatre: Bibliometric Analysis of International Theatre Studies. Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi, (35), 37-57. https://doi.org/10.26650/jtcd.1160371
Akbulut, N. (2018). Memet Baydur’un “Limon” Adlı Oyununda Aydın Sorunu ve Tiyatro Tekniği. Yedi, (20), 87-96. https://doi.org/10.17484/yedi.414326
Akbulut, N., ve Özyön, A. (2018). Memet Baydur’un Limon Adlı Oyununun “Oyun İçinde Oyun” Tekniğinin İşlevi Bağlamında İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 165-173. https://doi.org/10.32709/akusosbil.407785
Akbulut, N., ve Özyön, A. (2019). 1980’li Yıllarda Türkiye’deki Aydın Bunalımının Türk Tiyatrosuna Yansımaları: Limon Örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 167-174. https://doi.org/10.18506/anemon.422785
Aktaş, O., Güz, M. Z., Özer, E., ve Kılcan, B. (2025). A Bibliometric Analysis of Creative Drama Studies in Education. Journal of Teacher Education and Lifelong Learning, 7(1), 116-128. https://doi.org/10.51535/tell.1668132
Aydın, N. S. (2024). Memet Baydur oyunlarında kötülüğün temsili [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 899373)
Aydın, S. (1994). Türkiye’de uyumsuz tiyatro uygulamaları [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 31756)
Berg, B. L., ve Lune, H. (2015). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (H. Aydın, Çev.). Eğitim Yayınevi.
Beyen, M. (1990). Mehmet Baydur’un eserlerine oyunculuk açısından bakış [Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 13726)
Bozdoğan, M., ve Bozdoğan, Ö. (2022). Kamyon Oyununda Yabancılaşma ve Gündelik Hayat Ritimleri. Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi, (35), 17-35. https://doi.org/10.26650/jtcd.1120559
Bozkurt, D. (1997). 12 Eylül 1980 askeri darbesi sonuçlarının Mehmet Baydur oyunlarına yansıması [Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 61182)
Buzcu, H. İ. (2014). Memet Baydur tiyatrosunda yaşam-oyun ilişkisinin irdelenmesi ve bir eserin reji uygulaması [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 353166)
Buzcu, H. İ., ve Ezici, T. (2018). Memet baydur dramaturgi̇si̇: Yaşam-oyun i̇li̇şki̇si̇nden “Oyun İçi̇nde Oyun” strateji̇si̇ne. Sahne ve Müzik, (6), 39-52.
Derin, O. E. (2025). Chronotope, Dialogue, and Simulation: A New Perspective on Memet Baydur’s “Kamyon”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 42(1), 326-340. https://doi.org/10.32600/huefd.1564111
Erol, K. (2013). Memet Baydur’un tiyatro yazarlığı ve eleştiri. The Journal of Academic Social Science Studies International Journal of Social Science, 6(6), 475-496. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS1700
Erol, K. (2017). Memet Baydur Tiyatrosu ve Dramatik Bir Pazarlık Oyunu: Kamyon. Journal of Turkish Studies, 8(4), 817-833. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.4699
Graf, S. Ş. (2008). Memet Baydur’un oyunlarında uygarlık ve uygar insan [Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 220435)
İnangül, P. (2004). Memet Baydur oyunlarında ölüm teması [Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 145294)
Karaaslan, F. (2016). Memet Baydur’un yalnızlığın oyuncakları ve Samuel Beckett’in Endgame eserlerinde insanlık durumunun prizmatik yansıması ile gerçeklik ve varoluşun usdışılığı [Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 448216)
Kurt, F. (2009). Memet Baydur’un oyunlarının absürd tiyatro özellikleri bakımından incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 235936)
Marul, E. (2022). Özel Eğitimde Yaratıcı Drama Yönteminin Kullanıldığı Çalışmaların Bibliyografik Analizi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 27-46.
Öner, Ö. (2019). Türkiye Türkçesi tiyatro metinlerinde nezaket dili [Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 567791)
Öngen, O. (2025). Brecht ve Epik Tiyatro üzerine yazılan makalelerin bibliyometrik analizi̇. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 269-290. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1620676
Öznur Uslu, F. (2020). İroninin bir mizah aygıtı olarak dramatik metinlerde kullanımı-Limon ve Oyunlarla Yaşayanlar örneği [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 634877)
Özyön, A. (2020). Türkiye’de Sokağa Çıkma Yasağının Düşündürdükleri: Yalnızlığın Oyuncakları ve Baydurca Bir Öngörü. Turkish Studies - Language and Literature, 15(3), 1435-1447.
Sancak Deniz, A. (2021). Sevgi Ayakları: “Uysal Özneler” Üzerinden Bir 12 Eylül Okuması. Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi, (32), 125-144. https://doi.org/10.26650/jtcd.818543
Sancak Deniz, A. (2024). Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova-Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur-Cumhuriyet Kızı. BAU ART Sanat Dergisi, 2(2), 35-49.
Soybilgen, G. (2009). Absürd tiyatroda karakter sunum stratejileri: Beckett, Ionesco, Pınter and Baydur üzerine karşılaştırmalı analiz [Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 228871)
Şen, E. N. (2022). Memet Baydur tiyatrolarında kadın [Yüksek Lisans Tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 735546)
Şener, S. (2011). Memet Baydur tiyatrosu. Tiyatro Araştırmaları Dergisi, 31(31), 109-140. https://doi.org/10.1501/TAD_0000000266
Şener, Z. (2023). “Yalnızlığın Oyuncakları”nda Oyuna Sığınan Duygular. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(45), 873-886. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1257699
Taştan Baraç, Z. (2024). Memet Baydur tiyatrosunda absürd tiyatro izleri [Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 866736)
Tomru, D. (2011). Memet Baydur’un İki Oyunundaki Kurgusal Kişiler. Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi, 0(1), 28-38.
Tomru, D. S. (2003). Türkiye’de Absürd tiyatro ve birey teması [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 140844)
Tongut, G. (2012). 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi’nin Memet Baydur oyunlarına/karakterlerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi, Kadir Has Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 313326)
Uluyol, S. (2010). Memet Baydur’un oyunlarındaki anlatıların işlevleri [Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 253876)
Yıldırım, A. (2023). Tiyatro ve feminizm bağlamındaki çalışmalar üzerine bir alanyazın değerlendirmesi. Uluslararası İletişim ve Sanat Dergisi, (10), 42-60. https://doi.org/10.29228/iletisimvesanat.72657
Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları
Yılmaz, G., ve Arı, G. (2024). Noktalama İşaretleri ile İlgili Yayımlanan Tezlerin ve Makalelerin İncelenmesi. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 9(2), 140-159
Yücel, H. İ. (2014). Memet Baydur Oyunlarında Aydın Bunalımı. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 4(1), 285-299.
Zerenler, D. (2009). Memet Baydur’un Tutunamayanları. Folklor/Edebiyat, 15(59), 157-182.
