INTERNATIONAL JOURNAL OF HUMANITIES AND ART RESEARCHES
INTERNATIONAL JOURNAL OF HUMANITIES AND ARTS RESEARCH, Academic Journal, Art, Research
Article Template

You can download Article Word Template.

Download Template
Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting
Link
All Journal

You can find all our journals list at below link.

Journals List

KARAGÖZ NEWSPAPER AND THE TOMB OF KARAGÖZ

International Journal of Humanities and Art Researches 2018 EK SAYI Pages: [43-48]
Dr.Öğr.Üyesi. İbrahim İmran ÖZTAHTALI
DOI: .

Abstract


Technological developments made itself felt in every field following the Renaissance and industrial revolution. One of these effects was on periodicals with the invention of the printing press. Although the concept of printing and journalism occurred in the Ottoman society long after its time, it had the opportunity to follow the developments more closely as the Ottomans' direction returned to Europe. With the printing house established by Müteferrika, despite the low literacy rate compared to Europe, the printing began to increase. The rapidly growing number of printing presses enabled the printed books and periodicals to become widespread. Publications, which were limited until Tanzimat, were often published in state-run printing presses, forming the state's official media organ. The number of periodicals also increased with Tanzimat. The real increase was lived with the declaration of the Constitutional Monarchy II. More than two hundred newspapers and magazines were published in three months following the announcement in 1908. One of them was the Karagöz Newspaper. The publication, which was founded by Ali Fuat Bey by borrowing money, is one of the few newspapers issued until 1955 without interval. Karagöz, which started to appear as a humor newspaper, was based on the main character of one of the leading arts of traditional Turkish theatre, shadow play, and carried Karagöz from the stage into the social and political life. The newspaper, which brought humor to the peak with the caricatures of Ali Fuat Bey, was once among the highest publications in circulation. In a copy of the newspaper published in 1909, a documentary about the tomb of Karagöz in Bursa was shared. It was stated that the tomb inscription was fragmented in this document. According to the rumor in Bursa, the Greek soldier ruined the epitaph while leaving the city during the Bursa invasion. The incorrectness of this rumor was also revealed by this document. Additionally, the existence of the tomb of Hacıvat - Haci İvaz was also mentioned while giving information about the tomb of Karagöz, in the cover of a copy of the newspaper named Fevâid, published by Murat Emri Efendi. Karagöz, one of the most famous plays of traditional Turkish theater, has maintained a continuity based on the master-apprentice relationship for centuries. It was especially widespread in the time of Suleiman the Magnificent. An important reason for this is the love of the Sultan's Karagöz. Some nights he had karagöz performances in the Kanuni Palace and watched with his princes. He also brought the dream to the palace in the circumcision festivities of his princes and watched them together with his princes. Karagöz, which became very common in Istanbul in the 1540s, was also the subject of some gossip. Some of the Ulema have asked Karagöz not to comply with the sharia and not to be played due to the obscene communications in its content. Suleiman the Magnificent invites Ebussuud Efendi, the sheik of Islam of the time, to ask for a fatwa whether Karagöz is in accordance with the law. After a while, Ebussuud Efendi gave a fatwa that Karagöz conforms to the sharia, and Karagöz was saved from being erased from the historical scene. This fatwa was included in the work of Mustafa Ali, who came from Gallipoli, gathering fatwas of the period. The work is still in Beyazıt Library. Whether it is real people or imaginary, Karagöz is an essential brand and essential brand of our culture and Bursa, regardless of Hacıvat. The fact that Karagöz has been moved from the screen to newspaper pages is a registered document of the subtle humor of the Turkish people. Ali Fuad Bey, II. With the experiences he gained from the political and administrative structure during the reign of Abdulhamid, he was able to get along well with the existing governments, and therefore his newspaper was never closed during his entire broadcasting life. The Karagöz newspaper, which has been published for 47 years, expects to be examined in libraries and private collectors and to shed light on the political and social tendencies of the period, with both Ottoman copies and copies printed in new letters after 1928.

Özet


Rönesans ve sanayi devriminin arkasından teknolojik gelişmelere kendini her alanda hissettirmiştir. Bu alanlardan biri de matbaanın icadıyla birlikte süreli yayınlar üzerinde olmuştur. Her ne kadar Osmanlı toplumuna matbaa ve gazetecilik kavramı vaktinden çok sonraları girmiş olsa da Osmanlı’nın yönünü Avrupa’ya dönmesiyle gelişmeleri daha yakından takip etme fırsatı bulmuştur. Müteferrika’nın kurduğu matbaa ile birlikte Avrupa’ya göre çok düşük olan okur-yazar oranına rağmen matbuat çoğalmaya başlamıştır. Hızla artan matbaa sayısı basılan kitap ve süreli yayınların da yaygınlaşmasını sağlamıştır. Tanzimat’a kadar sınırlı sayıda olan süreli yayınlar genellikle devlet eliyle işletilen matbaalarda basılıyor, devletin resmi yayın organını oluşturuyordu. Tanzimat’la birlikte süreli yayınların da sayısı arttı. Asıl artış, II. Meşrutiyetin ilanıyla yaşanmıştır. 1908’deki ilanın arkasından üç ay içinde iki yüzden fazla gazete ve dergi yayın hayatına girmiştir. Bunlardan biri de Karagöz Gazetesidir. Ali Fuat Bey’in borç alarak kurduğu gazete kesintisiz 1947’ye kadar çıkarılan nadir gazetelerdendir. Bir mizah gazetesi olarak çıkmaya başlayan Karagöz, geleneksel Türk tiyatrosunun en önde gelen sanatlarından biri olan gölge oyunun baş tipini temel almış, Karagöz’ü perdeden sosyal ve siyasal hayatın içine taşımıştır. Ali Fuat Bey’in resmi andıran karikatürleriyle mizahı doruk noktasına taşıyan gazete, bir aralar tirajı en yüksek yayınlar arasına girmiştir. Gazetenin 1909 yılında çıkardığı bir nüshasında Karagöz’ün Bursa’daki kabriyle ilgili bir belge paylaşılmış, bu belgeye göre mezar kitabesinin parçalanmış olduğu ifade edilmiştir. Bursa’daki söylentiye göre ise mezar taşını Yunan askeri Bursa işgali sırasında kentten ayrılırken kırmıştır. Bu söylentinin doğru olmadığı da bu belgeyle ortaya çıkmıştır. Ayrıca Murat Emri Efendi’nin çıkardığı Fevâid adlı gazetenin bir nüshasının kapak içinde de Karagöz’ün mezarı ile ilgili bilgilere yer verilirken ilginç bir detay paylaşarak Hacıvat’ın – Hacı İvaz’ın- mezarının varlığından da bahsetmiştir. Geleneksel Türk tiyatrosunun en gözde oyunlarından olan Karagöz asırlar boyunca usta çırak ilişkisine dayalı bir süreklilik arz etmiştir. Özellikle Kanuni Sultan Süleyman zamanında yaygınlaşmıştır. Bunun önemli bir nedeni Padişahın Karagöz sevgisidir. Kanuni sarayında bazı geceler karagöz gösterileri yaptırmış, şehzadeleri ile birlikte izlemiştir. Yine şehzadelerinin sünnet şenliklerinde de saraya hayali getirterek şehzadeleri ile birlikte izlemiştir. 1540’lı yıllarda İstanbul’da oldukça yaygınlaşan Karagöz, bazı dedikodulara da konu olmuştur. Ulemadan bazıları Karagöz’ün şeriata uygun olmadığını, içeriğindeki müstehcen muhavereler nedeniyle oynatılmamasını istemişlerdir. Kanuni Sultan Süleyman, dönemin şeyhülislamı Ebussuud Efendi’yi huzuruna çağırarak Karagöz’ün şeriata uygun olup olmadığına dair bir fetva ister. Ebussuud Efendi de bir süre sonra Karagöz’ün şeriata uygun olduğuna dair bir fetva vermiş ve Karagöz tarih sahnesinden silinmekten kurtulmuştur. Bu fetva Gelibolulu Mustafa Ali’nin dönemin fetvalarını topladığı eserinde yer almıştır. Eser halen Beyazıt Kütüphanesindedir. İster gerçek kişiler olsun ister hayali, Karagöz, Hacıvat’ın her ne olursa olsun bizim kültürümüzün, Bursa’mızın öz malı ve önemli bir markasıdır. Karagöz’ün perdeden gazete sayfalarına taşınmış olması Türk halkının ince mizah duygusunun tescillenmiş bir vesikasıdır. Ali Fuad Bey, II. Abdülhamid dönemindeki siyasal ve idari yapıdan edindiği deneyimlerle mevcut iktidarlarla iyi geçinmeyi bilmiş ve bu nedenle bütün yayın yaşamı boyunca gazetesi hiç kapatılmamıştır. 47 yıl boyunca çıkarılmaya devam eden Karagöz gazetesi hem Osmanlıca nüshalarıyla hem de 1928 sonrası yeni harflerle basılan nüshalarınla kütüphanelerde ve özel koleksiyoncularda incelenmeyi ve dönemin siyasi ve toplumsal eğilimlerine ışık tutmayı beklemektedir.


Keywords:
Karagöz, Newspaper, Bursa, Epitaph, Hacıvat, Shadow Play, Traditional Turkish Theatre
Anahtar Kelimeler:
Karagöz, gazete, Bursa, Mezar kitabesi, Hacıvat, gölge oyunu, Geleneksel Türk tiyatrosu

References


Fevâif Gazetesi, Murat Emri Efendi, Bursa 1312.

Karagöz Gazetesi, İlk 104 sayı, Dr.İbrahim İ. ÖZTAHTALI Özel koleksiyonu, 1908 İstanbul

ÖZTAHTALI İbrahim İmran, Murat Emri ve Divanı, Yıldırım Belediyesi Kültür Yayınları 1, Bursa 2018.

TAŞ Hülya, Günümüz Bursa’sında Karagöz, U.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl: 8, Sayı: 12, 2007/1


Submitted at: 2020-06-25 22:56:58
Accepted at: 2020-06-25 23:03:56
To Journal: 2018 EK SAYI

Author Details:
İbrahim İmran,ÖZTAHTALI ORCID:0000-0003-4964-8978 Sahne Sanatları

To Reference: ÖZTAHTALI, İbrahim İmran (2018), KARAGÖZ NEWSPAPER AND THE TOMB OF KARAGÖZ. International Journal of Humanities and Art Researches,Şubat 2018, Issue:1, Volume:Ek 1, Pages:43-48

Viewed: 212 Downloaded: 189